18 maart 2019

Impressie van een veldbijeenkomst op 29 januari 2019

Recidive voorkomen en re-integratie van (ex-) delinquenten bevorderen Maar liefst 60 vertegenwoordigers van verschillende organisaties verzamelden zich eind januari in Mammoni in Utrecht. Zij wisselden ervaringen uit over het voorkómen van recidive en het bevorderen van re-integratie van (ex-)delinquenten. Deelnemers kregen informatie over Koers en Kansen, Young in Prison en het adolescentenstrafrecht.

Over ‘Koers en Kansen’: experimenteren, leren en zicht krijgen op wat werkt

Lieke Schouwenaars van het ministerie van Justitie en Veiligheid vertelt over het programma Koers en Kansen. Daarin werken justitie, de zorg en gemeenten samen aan het verminderen van recidive, het vergroten van veiligheid en een toekomstbestendig systeem voor de sanctie-uitvoering. 36 projecten zijn gehonoreerd en gaan nu aan de slag in een projectenlab. Zij krijgen veel experimenteerruimte. Waar mogelijk binnen bestaande wetgeving, maar soms is voor een experiment tijdelijke wetgeving nodig. De projecten worden tegelijkertijd onderzocht door o.a. het Wetenschappelijk Onderzoek- en documentatiecentrum (WODC). Met als doel: zicht krijgen op werkzame bestanddelen en interventies en deze uiteindelijk verder uitrollen of omzetten in concrete tools.

‘De taal van justitie’ en ‘de taal van de zorg’

Taal is een issue in veel projecten, merkt Schouwenaars op. De taal van justitie verschilt van de taal van de zorg, waardoor het lastig kan zijn om elkaar goed en snel te begrijpen. Vaak bedoelen partners hetzelfde, maar merken zij dat pas als ze langer met elkaar doorpraten. Hoe ontwikkel je een gezamenlijke taal? In hoeverre neem je de tijd om dieper met elkaar in gesprek te gaan?

Deelnemers in de zaal zijn onder andere in hoeverre Koers en Kansen is aangehaakt op beleid. Schouwenaars vertelt dat beleidsontwikkelingen actief worden gevolgd. Maar omwille van de experimenteerruimte is het idee juist om niet teveel een onderdeel te worden van vast beleid.

Meer weten? Stuur een mail naar: koersenkansen@minvenj.nl.
Of kijk voor meer informatie over Koers en Kansen op sanctieuitvoering.nl.

Young in Prison – naar een meer compleet levensverhaal van jongeren in detentie

In het kader van Koers en Kansen ontwikkelde Young in Prison de interventie ‘Jouw levensloop centraal’, waarbij jongeren in detentie zelf hun levensverhaal optekenen. Jaap van der Spek van Young in Prison en Veronique van Miert van de Hogeschool Leiden vertellen erover.

Meer dan delicten of diagnoses

Van der Spek geeft aan dat jongeren in detentie vaak het gevoel hebben dat het beeld dat professionals van hen hebben wordt bepaald door wat er in hun dossier staat. Waarbij de nadruk ligt op wat er niet goed is gegaan in hun leven, op hun delicten of diagnoses. ‘Jouw levensloop centraal’ richt zich op het verhaal van de jongeren buiten hun delicten om. Welke informatie over hun leven, die niet in het dossier staat, willen zij aan professionals laten weten? Via creatieve workshops, door docenten van Young in Prison en met behulp van rolmodellen en artiesten, brengen jongeren hun eigen levensverhaal in kaart. Zij dragen dit uiteindelijk voor aan de eigen groep en delen het met hun mentor.

Onderzoek: doet Young in Prison wat het moet doen?

Veronique van Miert doet promotieonderzoek naar ‘Jouw levensloop centraal’. In de ontwerpfase zijn een behoefteonderzoek onder jongeren en behandelaren, een literatuuronderzoek en co-creatie sessies uitgevoerd. Om de interventie te evalueren zet Van Miert vragenlijsten, groepsinterviews, observaties en interviews in. Naar verwachting zijn de eerste resultaten half april bekend.

Deelnemers vragen zich af in hoeverre de interventie ook recht doet aan introverte jongeren? Is het ook geschikt voor jongeren die kort in detentie verblijven? De interventie is gericht op jongeren die bereid zijn hun verhaal te delen, aldus de sprekers. In de workshops sluit de docent aan op het niveau van de jongeren en hoe zij zelf hun verhaal willen uiten. De interventie duurt drie weken: kort-ingeslotenen kunnen daarom vaak ook meedoen. Jongeren krijgen zelf een eigen boekje of ’paspoort’ mee met hun verhaal.

Hier kun je meer lezen over de interventie van Young in Prison:

Jaap en Veronique zijn bereikbaar via: jaap@younginprison.nl en miert.van.v.@hsleiden.nl

 

Het adolescentenstrafrecht in de praktijk

André van der Laan (WODC) deed in opdracht van het ministerie van Justitie en Veiligheid onderzoek naar het adolescentenstrafrecht. Met als centrale vraag: Hoe verloopt de toepassing van het adolescentenstrafrecht in de praktijk en wat zijn de effecten ervan?

Eerste resultaten en trends

Een aantal eerste resultaten van onder andere een beleidstheorie-reconstructie, analyse van de doelgroep en eerste trends is:

  1. Aanpakken gericht op resocialisatie en behandeling lijken recidive meer te verminderen dan alleen vastzetten;
  2. Een voordeel van het adolescentenstrafrecht is dat het meer mogelijkheden biedt om aandacht te besteden aan een onvoltooide ontwikkeling. Onder andere met behulp van een pedagogische insteek. Het is daarmee wel arbeidsintensiever dan het volwassenenstrafrecht.
  3. Vergeleken met de populatie in het volwassenenstrafrecht lijkt het bij jongvolwassenen in het adolescentenstrafrecht met name te gaan om jongens die ernstige delicten hebben gepleegd, laagopgeleid zijn, geen werk hebben en een ontwikkelingsachterstand of een licht verstandelijke beperking hebben.

Paneldiscussie: welke issues spelen nog rondom het adolescentenstrafrecht?

In aansluiting op de bijdrage van Van der Laan is een paneldiscussie gevoerd. Genoemde signalen en issues waren onder andere:

  1. De verschillende financieringsstromen in relatie tot 18- en 18+ (Jeugdwet, Wmo) vormen een knelpunt. Beleid en wijze van financieren kan per jeugdzorgregio verschillen. Voor gemeenten kan inkoop bovendien lastig zijn, omdat het maar om enkele jeugdigen per regio gaat.
  2. De definitie van onvoltooide ontwikkeling is nog onvoldoende duidelijk. Terwijl dit wel cruciaal is voor het jeugd- of volwassenstrafrecht. Het ministerie van Justitie en Veiligheid weet dat dit issue speelt en bekijkt onder andere of screeningslijsten meer gestandaardiseerd kunnen worden op dit gebied.
  3. Pleidooi om bij de inzet van hulp te kijken naar het niveau van de jongeren, wat daarvoor nodig is (ook systeemgericht) en daarop passende interventies in te zetten.
  4. Er zijn niet voldoende beschikbare plekken voor de adolescentenstrafrecht-jongeren, onder andere omdat veel residentiële plekken zijn afgebouwd en er daardoor veel druk is komen te liggen op de ambulante hulpverlening. ‘Het is belangrijk om deze balans te herstellen’, aldus een van de aanwezigen.

De resultaten van enkele deelonderzoeken staan al op de site van het WODC.

Een effectevaluatie, een syntheserapport en een internationale vergelijking volgen nog.

Erkenningscommissie Justitiële Interventies

Deze middag was een initiatief van de Erkenningscommissie Justitiële Interventies. Het Nederlands Jeugdinstituut, Movisie en het Trimbos-instituut ondersteunen deze commissie. Kijk voor meer informatie op www.justitieleinterventies.nl.
Meer weten over erkenning van interventies? Mail dan naar Marie-Christine van der Veldt: info@justitieleinterventies.nl